Yurt İçi Turizm Türkiye Gezi Rehberi
Hatay’ın Payas ilçesinde bulunan Payas Kalesi, şehir merkezine yaklaşık 70 km uzaklıkta, tarihi İpek Yolu güzergâhı üzerinde stratejik bir noktada yükselir. Kalenin en çarpıcı özelliği, hemen yanı başında yer alan ve Mimar Sinan eseri olan Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi ile oluşturduğu uyumlu ve görkemli mimari bütünlüktür.
Kalenin tarihi, bugünkü yapıdan daha eskiye dayanır
- İlk İnşa:Kalenin temellerinin Orta Çağ’da, muhtemelen Haçlı Seferleri döneminde veya Cenevizliler tarafından, limanı ve ticaret yolunu korumak amacıyla atıldığı düşünülmektedir.
- Bir dönem Tapınak Şövalyeleri’nin (Templar Şövalyeleri) de burada konuşlandığı bilinmektedir.
- Osmanlı Dönemi ve Mimar Sinan: Bölge Osmanlı egemenliğine geçtikten sonra, 16. yüzyılın sonlarında Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa, bugünkü külliyeyi inşa ettirmiştir.
- Mevcut kale, 1567-1574 yılları arasında, Osmanlı İmparatorluğu’nun baş mimarı Mimar Sinan tarafından, külliye kompleksinin bir parçası olarak yeniden inşa edilmiş veya büyük ölçüde elden geçirilmiştir.
- Mimari Özellikleri:
- Savunma Sistemi: Kalenin sekiz adet sağlam burcu (kulesi) ve güçlü sur duvarları dikkat çeker. Dikdörtgen planlı yapısı ve burçların konumuyla tipik bir Osmanlı kalesi karakteri taşır.
- Külliye ile İlişkisi: Kale, Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi’ni (cami, medrese, han, hamam, arasta ve imaret) olası saldırılara karşı korumakla görevli bir askeri yapı olarak tasarlanmıştır. Bu haliyle sivil, dini ve askeri mimarinin bir arada düşünüldüğü nadide Osmanlı kent dokularından birini oluşturur.
- Avrupa Kaleleri Benzerliği: Stratejik konumu ve burçlarının düzeni nedeniyle bazı Avrupa kalelerini andırdığı söylenebilir.
Payas ilçe merkezinde, limanın hemen yanındadır. Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi ile birlikte aynı alanda ziyaret edilebilir. Manzara Kalenin burçlarına çıkarak Payas’ın, limanın ve muhteşem külliye manzarasının keyfini çıkarabilir, fotoğraf çekebilirsiniz. Tarihi Atmosfer Ziyaretçiler, adeta tarihin içinde yürüyormuş hissine kapılır. Hem Haçlı hem de Osmanlı dönemlerinin ruhunu aynı anda hissedebileceğiniz etkileyici bir mekândır.
Payas Kalesi, sadece bir savunma yapısı değil, aynı zamanda Osmanlı’nın altın çağındaki kentsel planlama anlayışının ve Mimar Sinan’ın dehasının bir yansımasıdır. Tarih ve mimari tutkunlarının Hatay’da mutlaka görmesi gereken bir açık hava müzesidir.
